ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

171

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

« 1 » باخلاط وى برك مازريون بفزايذ انكاه زقى را نيك شايسته بوذ « 1 » و آن دو نوع ديكر را نشايذ و « 2 » بدين جايكاه سخن ببرّم تا دراز نكردذ « 3 » ، و كلنگبين را منافع به همين قياس بوذ الا آنك مر معده را به بوذ و كوارش زيره و فلافلى و فوذنجى « 4 » و فنداذيقون هم اصحا را شايذ و هم مرضى را و بدان ياذ كردم كى بحفظ الصحه اين گوارشها به كار آيذ هضم طعام را يارى دهذ « 5 » و قرافر [ و نفخ ] « 6 » ببرند « 7 » و حرارت را بفزايند « 8 » جن بيش طعام خورند و اكنون مشغول شوم بياذ كردن حركت و سكون . « 9 » فى الحركة و السكون « 9 » حركت دو كونه بوذ يكى نفسى و ديكر بدنى و اين حركات بدنى به دو كونه بوند « 10 » يكى بيش از طعام بناشتا و ديكر بس « 11 » از طعام و اين حركت كى سبس از طعام بوذ اكر بسيار بوذ يا اندكى بوذ و كر قوى بوذ يا ضعيف ناشايسته و بذ بوذ و طعام را ناكواريذه از معده فرود آرذ و اورام كند باندامهاء ظاهر و اندامهاء باطن و سدّه كند و تب آرذ و مايهاء بذ را باجواف « 12 » شريف افكند « 13 » و بجمله هم جندان كى حركت بيش از طعام « 14 » سوذ دارذ « 15 » به همان مقدار جن سبس از طعام بوذ زيان دارذ مكر ابن كس كوذك بوذ و حرارت غريزى بسيار بوذ . و هر طعامى كخورده شوذ هشت

--> ( 1 - 1 ) - م : برك مازريون بفزايند بر وى مر زقى را نيك باشد . ( 2 ) - ف : افزوده . من ( 3 ) - ف : نشوذ ( 4 ) - « ف » و « م » : ظ . فوتنجى ( 5 ) - ف : يارى كند ( 6 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد . ( 7 ) - ف : ببرذ ( 8 ) - ف : بيفزايذ ( 9 - 9 ) - ف : ندارد ( 10 ) - ف : بوذ ( 11 ) - ف : سپس ( 12 ) - ب ه : اعضا ( 13 ) - ف : اندر افكند ( 14 ) - م : طعام خوردكى ( 15 ) - ف : سود كنذ